Amortisör ne zaman değişir? Test yöntemleri ve belirtiler
Amortisör yavaş yavaş yorulur; bu yüzden bozulduğu çoğu zaman fark edilmez. Fren mesafesini uzatan bu sessiz aşınmanın belirtileri ve basit test yöntemi.
Amortisörün görevi aracı yumuşatmak değil, yayın salınımını sönümlemektir. Yorulmuş bir amortisörde tekerlek yolun üzerinde zıplamaya devam eder ve lastiğin yola bastığı süre kısalır.
Neden bir güvenlik parçası?
Lastik yoldan koptuğu her an fren de yapamaz, yönlendirme de. Bu yüzden yorulmuş amortisör fren mesafesini uzatır ve ani manevrada aracın dengesini bozar. Konfor kaybı en görünen sonucu olsa da, en önemlisi değildir.
Değişim aralığı
Kesin bir kilometre yoktur; genel kabul 60.000-100.000 km arasında kontrol edilmesidir. Bozuk yol koşulları bu aralığı belirgin biçimde kısaltır. Aşınma çok kademeli olduğu için sürücü genellikle farkı hissetmez — araç yavaşça kötüleşir ve yeni amortisör takıldığında aradaki fark şaşırtıcı gelir.
Belirtiler
- Frende burun daldırma ve kalkışta arkanın belirgin çökmesi
- Virajda fazla yatma ve dalgalı yolda süngerimsi, salınan his
- Lastikte düzensiz aşınma — özellikle noktasal, dalga şeklinde aşınma izleri
- Amortisör gövdesinde yağ sızıntısı — sızdıran amortisör iç basıncını kaybetmiştir
- Bozuk yolda gelen tok vuruntu sesi (üst takoz veya bağlantı da olabilir)
Basit kontrol: bastır-bırak testi
Aracın bir köşesine bastırıp bıraktığınızda araç bir kez yukarı çıkıp yerine oturmalıdır. İki üç kez inip kalkıyorsa o köşedeki amortisör sönümleme görevini yapamıyor demektir. Bu test kesin sonuç vermez ama belirgin bir arızayı yakalar; kesin ölçüm test cihazıyla yapılır.
Neden çift değiştirilir?
Amortisörler aks başına ikili değiştirilir. Tek taraf yenilendiğinde o tekerlek diğerinden farklı sönümler ve araç frende ya da virajda dengesiz davranır. Değişim sırasında üst takoz ve toz körüğünün de kontrol edilmesi, kısa sürede tekrarlanan bir işçiliği önler.